Yaşlılıkta yaşam standardını yükseltmenin yolları

Vatanımızda averaj yaşam süresinin 75 yaşı geçmesi ve 85 yaş üstündeki nüfusun en süratli artan dilimi oluşturması, kaliteli bir yaşlılığın önemini ortaya koyuyor. Sıhhatli yaşlanmak, ileri yaşlarda hiç kimseye bağımlı olmamak, fizyolojik ve ruhsal olarak zinde duymak kuşkusuz oldukca daha çok ehemmiyet taşıyor.
Yaşam kalitesi artırılıyor
Yaşlı kişinin mevcut sıhhat durumu ne olursa olsun öncelikli yaklaşım yaşam standardını artırmaktır. 65 yaş ve üstü olmak “yaşlılık” olarak tanımlansa da mühim olan kişinin biyolojik yaşıdır. Dinç grupta sıhhat taramaları ve aşılama şeklinde koruyucu tıp uygulamaları büyük ehemmiyet arz ederken yatağa bağımlı grupta yaşam standardını bozan ağrı, tazyik ülserleri, zihin karışıklığı, uyku problemleri şeklinde durumların tedavisi ön plana çıkar. Geriatrik tıp yaşlı bireylerde sıkça görülen “geriatrik sendromlar”ı tanıyıp, hipertansiyon, diyabet şeklinde sık görülen kronik hastalıkların optimal düzeyde ve kişiye özgü tedavisini sağlayıp, oldukca sayıda karmaşık hastalıkları ve ilaç kullanımı olan yaşlı bireylerin de tedavilerini üstlenerek, ileri yaşlarındaki bu bireylerde bağımlılığı azaltmayı, hastanın ve ailesinin yaşam standardını yükseltmeyi, netice olarak da yıllara yaşam katmayı hedefler.
Geriatrik sendrom nedir?
Yaşlılıkta sık karşılaşılan ve kişinin yaşam standardını, fiziki ve ruhsal sağlığını negatif yönde etkileyen durumlardır. Geriatrik sendromların başlangıcında beslenme yetersizliği (malnütrisyon), kas kuvvetinde azalma (sarkopeni), düşmeler, unutkanlık, uyku problemleri, kabızlık ve idrar kaçırma gelir. Bu sorunlara yaşlı bireylerin birçoğunda rastlanır fakat bir çok vakit yaşlanmanın naturel bir sonucu olarak görüldüğünden hekime bildirilmez. Mesela kilo kaybı, iştah kaybı, yiyecek miktarı ve öğün sıklığının azalması, kas kütlesindeki kayıplar malnütrisyonun belirtileridir. Malnütrisyon halsizlik, bitkinlik başta olmak suretiyle bağışıklık sisteminin baskılanması, hastalıklara yatkınlık ve iyileşme sürelerinin uzaması, dengesizlik, düşmeler ve kemik kırıklıkları, sarkopeni ile yakından ilişkilidir. Malnütrisyon şeklinde öteki geriatrik sendromlar da tedavi edilebilir ve kişinin genel sıhhat durumu ile yaşam kalitesi yükselir.
Yaşlılıkta aşı uygulamaları nedir?
65 yaş ve üzerindekilerde aşılardan korkmamak ve tertipli olarak bu mevzuda takipte olmak gerekir. Her yıl grip aşısı ve 65 yaşın üstünde bir tek bir yada iki kez uygulanması kafi olan zatürre aşıları ile bir kere zona aşısı yaptırılmalıdır. Tetanoz ve difteri için de 10 yılda bir kez olmak suretiyle aşı uygulanması önerilir. Pandemi süresince yaşlı bireylerde de Kovid-19 aşısı yapılmalı.
Hangi taramalar yapılmalı?
– Hipertansiyon, diyabet ve hiperkolesterolemi açısından tarama ve denetim, unutkanlığı olanlarda demans taraması, tüm yaşlı bireylerde depresyon sorgulaması, görme ve işitme muayeneleri yapılmalı.
– Kemik erimesi olarak malum osteoporoz 65 yaşın üstündeki tüm hanımlarda ve erkeklerde taranmalı.
– Kolon kanseri, hanımlarda meme ve rahim ağzı kanserleri için hiçbir yakınma olmasa dahi tarama yapılmalı. Erkeklerde prostat kanserinin eskiden rutin olarak taranması önerilirken günümüzde belirli gruplarda taranması öneriliyor.
– Belli miktarın üstünde sigara içenlerde akciğer kanseri ve aort genişlemesi (abdominal aort anevrizması) taraması yapılmalı.

Son Dakika Haberler